Samen leven doe je samen!

Opga­ven van woningcorporaties
Naar het overzicht

Dilem­ma’s

Meer wil­len doen dan alleen zor­gen voor betaal­ba­re en duur­za­me wonin­gen brengt ook de nodi­ge dilemma’s met zich mee. Durf je als orga­ni­sa­tie bij­voor­beeld ook zaken los te laten en de ver­ant­woor­de­lijk­heid bij de huur­der neer te leg­gen? Ook als dat bete­kent dat die het anders aan­pak­ken dan jij zou doen? Reijn­der Jan Spits, mana­ger Volks­huis­ves­ting bij Por­taal, deelt een aan­tal dilemma’s waar hij tegen­aan loopt.

Met onze doel­stel­ling ‘Bij­dra­gen aan goed samen­le­ven’ leg­gen we als Por­taal de lat voor ons zelf behoor­lijk hoog. We maken ons zelf niet alleen ver­ant­woor­de­lijk voor het bou­wen en behe­ren van kwa­li­ta­tief goe­de soci­a­le huur­wo­nin­gen, we wil­len tege­lij­ker­tijd graag een bij­dra­ge leve­ren aan goed samen­wo­nen, aan de leef­baar­heid in een wijk. En daar­voor heb­ben we een lan­ge adem nodig. We zijn niet alleen afhan­ke­lijk van ande­re orga­ni­sa­ties als zorg­in­stel­lin­gen, wel­zijns­or­ga­ni­sa­ties, gemeen­te, poli­tie etc. Maar ook van actie­ve bewoners.

Reijn­der Jan Spits: ‘De eer­ste stap­pen zijn nog rede­lijk over­zich­te­lijk. Een oud pand wordt gesloopt (natuur­lijk cir­cu­lair, want we heb­ben ook ambi­ti­eu­ze duur­zaam­heids­doel­stel­lin­gen), je zet een mooi com­plex neer, en dan moe­ten er huur­ders in. Als je het echt voor het zeg­gen zou heb­ben, het liefst huur­ders die naar elkaar omkij­ken, huur­ders die ook ver­der wil­len kij­ken dan hun eigen woning. Daar lopen we tegen het eer­ste dilem­ma aan.’

1. Mag je bewo­ners laten ‘sol­li­ci­te­ren’ voor een woning?

‘Dat zou je soms wel wil­len, maar dat kan en mag niet altijd. We ken­nen natuur­lijk pro­jec­ten als Mean­der, Place2BU, Majel­la. Dan zijn spe­ci­a­le woon­vor­men waar we bewo­ners voor kun­nen ‘selec­te­ren’. Dat zijn de zoge­naam­de ‘dra­gen­de’ bewo­ners. Die onder­steu­nen de ‘vra­gen­de’ bewo­ners. Dat is niet altijd mak­ke­lijk, maar daar­voor is ook veel bege­lei­ding. En dat blijkt rede­lijk succesvol.
De vraag is hoe je dat zou kun­nen toe­pas­sen in bestaan­de com­plexen. Daar kan en mag je niet selec­te­ren. Logisch, maar ook jam­mer soms. En toch wil­len we het pro­be­ren. In Over­vecht gaan we mis­schien samen met de gemeen­te een expe­ri­ment doen. Niet alleen woon­duur is dan bepa­lend, maar ook moti­va­tie. Wat heb jij als nieu­we bewo­ner toe te voe­gen aan de sfeer in een flat? Inte­res­sant con­cept, maar moei­lijk haal­baar. Ook de ‘gewo­ne’, mis­schien iets min­der gemo­ti­veer­de huur­der moet een woning heb­ben natuurlijk.
Toch hoop ik dat het expe­ri­ment door kan gaan, en dat we wel kun­nen stu­ren wel­ke huur­ders we krij­gen. De nood­zaak is nog­al hoog. In veel buur­ten ver­slech­tert de leef­baar­heid. Dus moet je een fun­da­men­te­le afwe­ging maken:  kies je voor de rech­ten van indi­vi­du­e­le huur­ders of laat je het alge­me­ne belang prevaleren?’

2. Durf je als orga­ni­sa­tie los te laten? 

‘We vin­den het belang­rijk dat bewo­ners zelf actief zijn, zelf ini­ti­a­tie­ven ont­plooi­en, Dat wil­len we graag onder­steu­nen. In het ver­le­den heb­ben we in Mer­we­s­tein ons kan­toor al eens eer­der ter beschik­king voor acti­vi­tei­ten van bewo­ners, zoals een res­tau­rant. En dat idee wil­len we graag weer nieuw leven inbla­zen en ook ver­der uit­bou­wen. Als je daar bij­voor­beeld ook spreek­uren van Por­taal, VOC en bij­voor­beeld zorg­par­tij­en en gemeen­te orga­ni­seert, cre­ë­ren we kor­te lij­nen tus­sen orga­ni­sa­ties en de wijk.
Maar waar ligt de grens? Als je meer ver­ant­woor­de­lijk­heid geeft, moe­ten ze dan zelf meer gaan oplos­sen? Als een buur­man de vuil­nis­zak te vroeg bui­ten zet, kun­nen bewo­ners ons dan bel­len of moe­ten ze er zelf op afstappen?
En bete­kent meer ver­ant­woor­de­lijk­heid dat bewo­ners ook meer vrij­heid krij­gen om onder­houd op hun eigen manier te doen? Of moet dat alle­maal in het ‘keurs­lijf’ van Por­taal? Waar­om han­gen wij rook­mel­ders op en laten we dat niet door de bewo­ners doen? Zijn we bang dat ze het doorverkopen?’

3. Krij­gen som­mi­ge bewo­ners niet teveel aan­dacht (of ande­ren te weinig?)

‘We krij­gen in toe­ne­men­de mate te maken met kwets­ba­re bewo­ners die we moe­ten huis­ves­ten. Dus gaan we op zoek naar ver­schil­len­de oplos­sin­gen, zoals gemengd wonen. Maar leg­gen we eigen­lijk niet teveel nadruk op de bewo­ners die extra bege­lei­ding nodig heb­ben? Laten we de ‘gewo­ne’ huur­der dan niet in de kou staan? De groep die je nooit hoort, geen over­last ver­oor­zaakt en wel net­jes de huur op tijd betaalt. Krijgt die niet te wei­nig aandacht?’

Dit arti­kel is afkom­stig uit de nieuws­brief ‘Bij­dra­gen aan goed samen­le­ven — voor pro­fes­si­o­nals’ (decem­ber 2021).