Samen leven doe je samen!

Inclu­sie­ve buurten
Naar het overzicht

‘Een goed func­ti­o­ne­rend sys­teem van vroeg­sig­na­le­ring helpt’

De koop­kracht­da­ling is dit jaar onge­kend hoog. En veel huis­hou­dens heb­ben moe­ten inte­ren op hun spaar­re­ke­ning en heb­ben beta­lings­ach­ter­stan­den. Een gro­te groep huur­ders kan momen­teel maar moei­lijk rond­ko­men. Wat zijn de gevol­gen daar­van? Wat is er nodig om te voor­ko­men dat deze men­sen straks finan­ci­eel hele­maal klem zit­ten? We vra­gen het aan Nibud-direc­teur Arjan Vlie­gent­hart. ‘Op dit moment heeft een kwart van de huur­ders zul­ke hoge woon­las­ten dat ze niet genoeg geld over­hou­den voor nood­za­ke­lij­ke uit­ga­ven als voe­ding en zorg­kos­ten. Een groot deel heeft ook geen of maar heel wei­nig geld ach­ter de hand. Deze groep heeft geen ruim­te om klap­pen op te van­gen’ bena­drukt hij. Een goed func­ti­o­ne­rend sys­teem van vroeg­sig­na­le­ring kan hel­pen om gro­te pro­ble­men te voorkomen.

Een toe­ne­men­de groep huur­ders heeft moei­te om rond te komen. Wel­ke gevol­gen heeft dit en wat kan hen helpen?

De gevol­gen kun­nen ver­strek­kend zijn. We weten dat men­sen heel lang blij­ven pro­be­ren om zelf hun finan­ci­ë­le pro­ble­men op te los­sen. Ze pro­be­ren bij­voor­beeld het ene gat met het ande­re te dich­ten en schui­ven zo de pro­ble­men voor zich uit. Maar dat bete­kent dat er ver­der­op in de tijd een enor­me opho­ping van onbe­taal­de reke­nin­gen ont­staat, want het is onmo­ge­lijk om het ene gat met het ande­re te blij­ven dich­ten. Men­sen hou­den dat soms ver­ba­zing­wek­kend lang vol, maar uit­ein­de­lijk zorgt het ervoor dat de schul­den alleen maar oplo­pen. Het helpt hen enorm als ze in een goed func­ti­o­ne­rend sys­teem van vroeg­sig­na­le­ring zit­ten. Dat de woning­cor­po­ra­tie en/of de ener­gie­maat­schap­pij en/of de zorg­ver­ze­ke­raar snel aan de bel trek­ken bij de gemeen­te als zij zien dat een huis­hou­den onre­gel­ma­tig de reke­ning betaalt. En dat zij men­sen niet om finan­ci­ë­le rede­nen uit hun huis zetten.

Wat is er vol­gens u nodig van­uit het Rijk, maar bij­voor­beeld ook van­uit gemeen­ten en woning­cor­po­ra­ties, om te voor­ko­men dat (er nog meer) huur­ders finan­ci­eel in de knel komen?

Het is dus belang­rijk dat een gemeen­te de vroeg­sig­na­le­ring goed op orde heeft, maar dat ook bij­voor­beeld woning­cor­po­ra­ties echt goed oplet­ten. Op dit moment heeft een kwart van de huur­ders zul­ke hoge woon­las­ten dat ze niet genoeg geld over­hou­den voor nood­za­ke­lij­ke uit­ga­ven als voe­ding en zorg­kos­ten. Een groot deel heeft ook geen of maar heel wei­nig geld ach­ter de hand. Deze groep heeft geen ruim­te om klap­pen op te vangen.

De ver­ho­ging van het mini­mum­loon met 10 pro­cent bete­kent voor de men­sen met de laag­ste inko­mens dat zij vol­gend jaar beter kun­nen uit­ko­men met hun geld dan nu het geval het is. Maar een ster­ke­re ver­ho­ging van de bij­stand, een een­vou­di­ger sys­teem van toe­sla­gen en het ruim­har­tig omgaan met de bij­zon­de­re bij­stand kun­nen voor­ko­men dat huur­ders struc­tu­reel in de knel blij­ven zitten.

Wat kun­nen men­sen zelf het bes­te doen?

Hulp vra­gen. Soms het aller­moei­lijk­ste om te doen, want de schaam­te voor het heb­ben van schul­den of ande­re finan­ci­ë­le pro­ble­men is groot. Maar het is het bes­te dat ze kun­nen doen. Neem iemand uit je omge­ving in ver­trou­wen, klop aan bij de gemeen­te, laat iemand mee­kij­ken naar jouw bud­get. Als je zor­gen hebt, zie je al snel door de bomen het bos niet meer. Een vrij­wil­li­ger die jou helpt om over­zicht te krij­gen, ziet ande­re oplos­sin­gen. En weet als het goed is wel­ke hulp het bes­te bij jou past. Vol­staat het schrap­pen van enke­le uit­ga­ven­pos­ten of is het tijd voor beta­lings­re­ge­lin­gen? Maar schaam je niet, zeker nu niet. Het ener­gie­pla­fond gaat veel huis­hou­dens meer ruim­te geven, maar als je dit jaar al door het ijs bent gezakt, kan extra hulp je lucht geven.

Het kabi­net heeft in het coa­li­tie­ak­koord voor­ge­steld om de huur­toe­slag per 2024 aan te pas­sen. Iets wat het Nibud sterk afraadt, omdat uit uw onder­zoek blijkt dat bij­na twee der­de van de huur­toe­slag­ont­van­gers er dan op ach­ter­uit gaat. Kunt u dit toe­lich­ten en uit­leg­gen waar huur­ders vol­gens u wel bij gebaat zijn?

Alleen­staan­de huur­ders en huur­ders die een inko­men op of rond het bij­stands­ni­veau heb­ben, vor­men een kwets­ba­re groep. Zij heb­ben wei­nig ruim­te voor alle mini­maal nood­za­ke­lij­ke uit­ga­ven. In eer­der onder­zoek zagen we al dat deze huis­hou­dens meer baat heb­ben bij een ver­ho­ging van hun inko­men dan aan bij­voor­beeld huur­ver­la­ging. Maar in de nieu­we plan­nen zien we dat zelfs een ver­ho­ging van het inko­men leidt tot ach­ter­uit­gang. De groep die geen geld heeft voor onver­mijd­ba­re uit­ga­ven, wordt dan nog steeds gro­ter. Daar­naast is het voor huur­ders – ook zon­der huur­toe­slag — nood­za­ke­lijk dat woning­cor­po­ra­ties de ver­duur­za­ming van de wonin­gen ver­sneld gaan inzet­ten zodat de druk op de vas­te las­ten sterk wordt verlaagd.